2026.01

De orgels van Cabanilles

Joan Baptista Cabanilles (1644-1712) is de belangrijkste klavierspeler uit de Iberische regio in de tweede helft van de 17de eeuw en het begin van de 18de eeuw. Tegelijkertijd blijft hij een groot onbekende, zowel biografisch als op het gebied van interpretatie. Zijn oeuvre voor toetsinstrumenten is het omvangrijkste van heel Europa uit zijn tijd, maar wordt tegenwoordig nauwelijks nog uitgevoerd. Paradoxaal genoeg zijn twee van de meest uitgevoerde werken, de "Batalla “imperial” en de Corrente italiana, foutief aan hem toegeschreven.

Dit artikel brengt de orgels in kaart die Cabanilles in Valencia kende, zowel in de kathedraal als in de andere kerken waarmee hij verbonden was. De Valenciaanse orgelbouw kende in die periode esthetische veranderingen. Voor een juiste interpretatie en begrip van zijn muziek is kennis van het type orgel en de bouwtraditie die Cabanilles kende essentieel. Die wijkt namelijk af van het latere, meer uniforme model dat zich vooral na zijn dood over het Iberische schiereiland verspreidde.

Het artikel is gebaseerd op de meest recente publicaties over Cabanilles en op studies van de 17de- en 18de-eeuwse Valenciaanse orgelbouw. Het doel is niet het presenteren van nieuwe gegevens, maar het samenbrengen van bestaande kennis en het bieden van handvaten voor de interpretatie en het begrip van zijn werk.