Los nummer
2021.02
€10,00
Uitverkocht
Inhoud
- Nicolas De Troyer, Het orgel als hoeksteen in Mendelssohns Bachreceptie
- Lourens Stuifbergen, De organist Albert de Klerk (1917-1998): een Vlaamse Nederlander
- Wim van der Ros, Brabants Orgelrijkdom: in vogelvlucht langs orgels in Noord-Brabant
Toelichting
- Nicolas De Troyer, Het orgel als hoeksteen in Mendelssohns Bachreceptie
Zelden leidde de receptiegeschiedenis van een componist tot zulke extreme standpunten als in het geval van Felix Mendelssohn-Bartholdy (1809-1847). Bij leven was hij één van de meest toonaangevende muzikale figuren van Europa en genoot hij een ware sterrencultus. Mendelssohns faam was internationaal. Zo was hij als componist tot ver over de landsgrenzen bekend. Als solist en dirigent maakte hij vele internationale concertreizen waarbij hij veel succes oogstte. Als directeur van het Gewandhaus te Leipzig stond hij tevens aan de leiding van één van de meest toonaangevende muziekhuizen van Europa.
In het licht van zijn duizelingwekkende carrière als dirigent, componist en concertpianist is zijn rol als organist wat onderbelicht gebleven. Nochtans bleef hij, ondanks zijn verschroeiende werkschema, zijn hele leven het orgel opzoeken. Steeds weer ijverde hij om zijn speeltechniek op het instrument zo goed mogelijk te verfijnen. Dat zijn composities voor het instrument een mijlpaal betekenen, dat is genoegzaam bekend. Zeker in een tijd dat kwaliteitsvolle composities voor orgel bijzonder schaars waren, luidden zijn orgelwerken een kentering in. Door zijn internationale allure raakten deze orgelwerken bovendien in verschillende landen, tot zelfs in de V.S., bekend, wat ook de algemene aandacht voor het instrument bevorderde.
In eerste instantie wordt organist Mendelssohn gekaderd binnen de contouren van zijn tijdsvak. Op zijn beurt keek ook de componist Mendelssohn in zijn oeuvre vaak terug. Hij richtte zijn blik op voorgaande stijlperiodes en assimileerde ze tot een nieuw en vernieuwend klinkend kunstwerk: een zoektocht naar een ideale symbiose tussen verleden en heden. Op die manier belichaamde hij het opkomende historische bewustzijn van de 19de eeuw. Mendelssohns historiserende blik was, ook in zijn orgeloeuvre, haast exclusief gericht op het oeuvre van Johann Sebastian Bach. Zijn impuls tot de heropvoering van Bachs Matthäuspassion in de Thomaskirche te Leipzig in 1829 is genoegzaam bekend. Het gaat echter veel verder. In alle facetten van zijn artistieke loopbaan bracht Mendelssohn Bachs muziek voor het voetlicht. Mendelssohns levenslange affiniteit met de figuur van J.S. Bach en de invloed ervan in zijn orgeloeuvre is een tweede aspect dat in dit hoofdartikel wordt belicht.